Küçük Akbabalar İçin Koruma Adımı: 5 Bin Direk İzole Edilecek

Dünya Doğa Koruma Birliği'nin Kırmızı Listesi'nde nesli tehlikede kategorisinde yer alan küçük akbabaların korunması amacıyla beş ülkeyi kapsayan uluslararası bir çalışma başlatıldı. Balkan Yarımadası'ndan Afrika'ya uzanan 5.000 kilometreyi aşkın göç yolculuğunda zehirli yemler, avcılık ve elektrik çarpması gibi ciddi tehditlerle karşılaşan tür için Türkiye kritik bir sığınak konumunda bulunuyor. Ülke genelinde yaklaşık 1.500 ile 3.000 çift küçük akbabanın ürediği tahmin edilirken, Doğa Derneği yürütücülüğünde Trakya'dan Doğu Akdeniz'e uzanan hat üzerinde 2028 yılı sonuna kadar 5.000 elektrik direğinin izole edilmesi hedefleniyor.

Balkanlar'da Popülasyon Hassas, Anadolu Ana Üreme Alanı

Bir zamanlar Balkanlar genelinde geniş bir yayılışa sahip olan küçük akbaba nüfusu, günümüzde bölgedeki sınırlı sayıda ülkede varlığını sürdürüyor. Bulgaristan, Yunanistan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk genelinde toplamda yalnızca yaklaşık 50 üreyen çift kaldığı tahmin ediliyor. Bölgede 30 yılı aşkın süredir devam eden düşüşün ardından son yıllarda durağanlaşma gözlenirken, Bulgaristan'daki birey sayısında artış yaşanıyor. Avrupa'daki en geniş popülasyona ev sahipliği yapan Türkiye ise Doğu Avrupa ile Afrika arasındaki zorlu göç yolunun en önemli geçiş koridoru ve ana üreme alanı olarak öne çıkıyor.

Beş Ülkede Kapsamlı Koruma ve Eğitim Çalışmaları

Proje kapsamında Türkiye'de Mersin, Hatay, Ankara ve Trakya bölgesindeki yerel paydaşlara ulaşılarak en az 100 katılımcıya eğitim verilecek. Zehirlenme vakalarına müdahale kapasitesini artırmak için en az 120 veteriner hekim ve 75 atık sahası personeline yönelik eğitimler düzenlenecek. Beş ülkedeki programlarla 4.000'den fazla öğrenci, öğretmen ve doğa gönüllüsüne tür tanıtılarak koruma süreçlerine katılımları sağlanacak. Ayrıca Etiyopya ve Yunanistan'da elektrik çarpması riskini azaltmak, avlanma baskısını düşürmek ve güvenli besin sağlamak amacıyla adımlar atılacak.

Afrika'da geleneksel inanç uygulamaları nedeniyle yürütülen avcılığı azaltmak için toplum liderleri ve geleneksel hekimlerle diyalog kurulacak. Bulgaristan ve Yunanistan'da ise koruma altında yetiştirilen veya kurtarılan en az 40 küçük akbaba doğaya salınacak. Kuşlara takılacak GPS vericileri sayesinde sınır ötesi hareketler ve ölüm riski yüksek noktalar anlık takip edilecek.

2028 Yılına Kadar 5 Bin Elektrik Direği İzole Edilecek

Çalışmanın Türkiye'deki faaliyetlerini üstlenen Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Dr. Şafak Arslan, kuşlar için elektrik direği izolasyon çalışmalarına ilk kez 2022 yılında başladıklarını belirtti. Arslan, Mersin, Adana ve Ankara'da süzülerek göç eden kuş türleri için tehlike oluşturan hatların belirlendiğini ve elektrik firmalarıyla izolasyon sürecinin tamamlandığını aktardı. Trakya'dan Doğu Akdeniz'e kadar uzanan göç koridorunda 2028 yılı sonuna kadar 5.000 elektrik direğinin izole edileceğini ifade eden Arslan, Mersin, Ankara, Hatay ve Adana'daki okullarda ve üniversitelerde farkındalık etkinlikleri gerçekleştirileceğini söyledi.

Arslan ayrıca kolluk kuvvetleri ve gümrük görevlilerine verilecek eğitimlerle yasa dışı öldürmeyle mücadeleye katkı sunulacağını, 2027 yılında İstanbul'da düzenlenecek Küçük Akbaba Göç Yolu Zirvesi ile bölgesel iş birliğinin güçlendirileceğini vurguladı. 2031 yılına kadar sürecek olan 'Küçük Akbabalar Yaşasın' projesi, türün korunmasına yönelik uzun soluklu stratejinin bir sonraki adımı olacak.