Zehirli Mantar Uyarısı: Pişirmek Ve Kaynatmak Zehri Yok Etmiyor

Türkiye genelinde nemli ve yağışlı havanın etkisini artırdığı ilkbahar ve sonbahar aylarında mantar zehirlenmesi vakalarında ciddi artış yaşanıyor. Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, doğadan bilinçsizce toplanan mantarların hayati tehlike oluşturduğu uyarısında bulundu. Zehirli ile yenilebilir türlerin dış görünüş, renk veya koku ile ayırt edilmesinin imkânsız olduğunu belirten Prof. Dr. Aydın, zehirli mantarların pişirilmesi ya da konserve yapılması durumunda dahi zehrin yok olmadığını söyledi. Doğadan mantar toplamak yerine marketlerde satılan denetimli kültür mantarlarının tercih edilmesi gerektiğini vurgulayan uzmanlar, zehirlenmenin karaciğer yetmezliğinden ölüme kadar varan ağır sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.

Görünüş ve Pişirme Yanıltıcı Olabilir

Doğada aynı bölgede hem zehirli hem de yenilebilir mantar türlerinin bir arada yetişebildiğini belirten Prof. Dr. Ahmet Aydın, fotoğraflara veya dış görünüme bakarak mantar toplamanın büyük bir risk taşıdığını vurguladı. Yanlış inançların aksine, mantarı pişirmek veya konserve hâline getirmek içindeki toksik maddeleri etkisiz hâle getirmiyor.

Daha önce güvenle mantar toplanan alanlarda sonraki yıllarda ölümcül türlerin türeyebileceğine işaret eden uzmanlar, kültür mantarı ile bazı zehirli türlerin dış görünüş olarak birbirine tıpatıp benzeyebildiğini hatırlatıyor. Bu nedenle doğadan rastgele toplanan ürünlerin tüketilmesi doğrudan hayati risk oluşturuyor.

Belirtiler Günler Sonra Ortaya Çıkabiliyor

Mantar zehirlenmelerinde klinik tablonun türden türe değişiklik gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Aydın, bazı türlerin tüketimden 30-45 dakika sonra mide bulantısı, kusma ve ishal gibi ilk sinyalleri verdiğini aktardı. Buna karşın, en tehlikeli mantar türlerinde belirtilerin ortaya çıkması saatler hatta günler sürebiliyor.

Halk arasında köygöçüren olarak bilinen Amanita phalloides türünün tüketilmesi hâlinde ilk 16-19 saat boyunca hiçbir şikâyet görülmeyebileceğini belirten Aydın, ardından başlayan şiddetli mide ve bağırsak rahatsızlıklarının karaciğer yetmezliğine yol açabildiğini dile getirdi. Bazı zehirli mantar türlerinde ise zehirlenme belirtilerinin ancak 14 gün sonra tespit edilebildiği kaydedildi.

Çocuklarda Zehirlenme Riski Daha Yüksek

Mantar zehirlenmelerinin genellikle aile fertlerini bir bütün olarak etkilediğine değinen Prof. Dr. Ahmet Aydın, çocukların bu süreçten daha ağır zarar gördüğünü vurguladı. Düşük vücut ağırlığı nedeniyle toksik maddelere karşı daha hassas olan çocuklarda tablonun daha hızlı ağırlaşabildiği bildirildi.

Uzmanlar, zehirlenme şüphesi veya tespiti durumunda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması ve doğadan toplanan mantar tüketiminden tamamen uzak durulması gerektiğinin altını çiziyor.